Corona & medezeggenschap!

22 april 2020
Soms gaan ontwikkelingen zo snel dat het volgen van procedures niet aan de orde is of kan zijn. Ook dan kan de medezeggenschap de bestuurder en de achterban (medewerkers & ouders) ondersteunen. Juist deze Corona crisis zou wel eens een positieve impuls aan de (integrale) medezeggenschap kunnen geven. Wat denk jij? Lees gauw verder.


Ondersteuning is belangrijk. Zeker in deze huidige tijden, nu het onderwijs snel de overstap van klassikaal naar digitaal lesgeven heeft moeten maken. Niks geen voorgenomen besluiten of advies- en instemmingsrecht voor de (Gemeenschappelijke) Medezeggenschaps Raad. 
Opvang is overgeschakeld over naar noodopvang. Tijdens deze unieke periode geldt het adviesrecht van de (Centrale) Oudercommissie nog steeds, maar wat kun je nu als Ouder Commissie eigenlijk doen? 
En hoe zit het met de Onderneming Raad? Is alle communicatie over het corona-beleid duidelijk?  Heb je als bestuurder aan de medewerkers duidelijk gemaakt wat je van hen verwacht? 

Gisteren kondigde de minister president nieuwe maatregelen aan, waarmee opnieuw aangepaste invulling moet worden geven aan opvang en onderwijs. Hierbij benadrukte hij de medezeggenschap. Bij dit hele traject kan de (G)MR, de (C)OC en/of de OR, zowel de bestuurder als de achterban ondersteunen. Op het moment dat de medezeggenschap integraal is vormgegeven, zijn er mogelijk andere benamingen gegeven aan de organen, waarin de hiervoor genoemde wettelijke geledingen zijn vertegenwoordigd. Op centraal niveau zal er contact zijn met het College van Bestuur. Op lokaal niveau zal de raad of commissie met de directeur of mogelijk manager schakelen. Ook als de medezeggenschap integraal is vormgegeven, is er wel nog altijd rekening te houden met verschillende wetgeving.

Rol medezeggenschap
Welke rol heeft de (G)MR, de (C)OC en/of de OR in tijden van crisis? Het werk voor de medezeggenschap ligt zeker niet stil. Nu in deze tijd van maatregelen vanwege COVID-19 is het juist het verstandig voor alle partijen in de medezeggenschap zo veel mogelijk samen op te trekken. Met het bundelen van krachten, kom je tot de beste oplossingen, waarvoor draagvlak is. Het komt aan op informeren en communiceren
Maar overheidsmaatregelen volgen elkaar snel op en vereisen soms dusdanige spoed dat het gewoonweg niet altijd haalbaar is om eerst met de (G)MR, (C)OC en/of OR overleg te plegen. Maatregelen vanuit RIVM en/of regering hebben altijd voorrang.  Als betrokken partij in de medezeggenschap is het van belang steeds de volgende vraag te stellen: is dit een noodmaatregel of is dit beleid?

Betrokkenheid
Nu is het echter tijd voor handelen. Mijn advies is de aanpak van deze coronacrisis wel in de medezeggenschap aan de orde te stellen. Geef aan het bestuur/de directie aan dat je als (G)MR, (C)OC en/of OR graag op de hoogte gehouden wilt worden. Tenslotte ben je de spreekbuis van ouders en collega’s op het moment dat er maatregelen genomen worden,  die wellicht op gespannen voet staan met de preventie van corona. 
Als bestuurder is het dan juist van belang dat je de medezeggenschap betrokken hebt bij wat er speelt in jouw opvang- of onderwijsorganisatie. Zo zal er de minste wrijving ontstaan bij (beleids-) maatregelen en het invulling ervan op locatie.

Evaluatie
Achteraf is het van belang dat de directie en het bestuur samen met de medezeggenschap zich gaat afvragen en gaat evalueren hoe op school, in de opvang of in het kindcentrum en organisatie breed met deze crisis is omgegaan. Wat ging er goed, wat kon er beter? Hoe is de communicatie met ouders bijvoorbeeld gegaan? Hoe staat de organisatie er (financieel) voor / hoe is de compensatie voor de ouders afgehandeld? Hoe is met de inzet van het personeel omgegaan?
Met wat we geleerd hebben moeten wellicht onderdelen van protocollen of beleid worden aangepast. Als dat het geval is, dan komen de wetsartikelen uit de WMS, WOR en WKO vanzelf weer aan de orde.

Overzicht
De belangrijkste punten uit de verschillende wetgeving, heb ik voor je onder elkaar gezet. 

WMS

▪       Er staan verschillende artikelen in de WMS waarop de (G)MR zich kan beroepen. Het belangrijkste artikel is artikel 10.1.e, een instemmingsrecht van de hele (G)MR op de regelingen op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn. Ook artikel 11.1.f, een adviesrecht voor de hele MR over de organisatie van de school, speelt hierbij een rol.

▪       Bij het vormgeven van het thuisonderwijs komt het beleid rondom de voorzieningen voor leerlingen in beeld. In het primair onderwijs is dat een instemmingsbevoegdheid van de oudergeleding (artikel 13.1.d).

▪       Gisteren werd bekend dat de coronamaatregelen gelden tot in ieder geval 11 mei. De meivakantie (27 april – 1 mei) hebben veel scholen verlengd met een extra week ervoor of erna. Om ouders met vitale beroepen in de gelegenheid te stellen te kunnen werken, kun je de medezeggenschapsraad vragen om de extra week op een ander moment in te zetten. Hiermee wijzig je het eerder vastgestelde vakantierooster. Het is een adviesbevoegdheid van de (G)MR (artikel 11 l. regeling van de vakantie).

WOR

▪       In beginsel moet de ondernemingsraad advies gevraagd worden bij alle belangrijke besluiten binnen de onderneming (denk aan thuiswerken, werktijdverkorting, gedwongen ontslagen tot zelfs beëindiging van de bedrijfsactiviteiten). Dat staat in artikel 25 van de WOR. 

▪       Echter er is sprake van een bijzondere situatie als gevolg van het coronavirus. Het gaat nu namelijk niet om structurele, maar om tijdelijke aanpassingen en maatregelen. De OR moet samen met de bestuurder proberen om de schade voor de organisatie als gevolg van de coronacrisis te beperken. 

▪       Mogelijk zijn besluiten los van elkaar niet adviesplichtig, maar zijn ze samen belangrijk genoeg voor een adviesaanvraag.

▪       In artikel 27 van de WOR staan een aantal onderwerpen met naam en toenaam genoemd waarop de OR instemmingsrecht heeft. Eén van die bevoegdheden is “een regeling op het gebied van arbeidsomstandigheden, het ziekteverzuim of het re-integratiebeleid” (artikel 27.1.d WOR). Ook de vele preventieve maatregelen om besmetting met corona (en dus ziekteverzuim) te voorkomen vallen onder dit artikel.

▪       Als de maatregelen die de werkgever neemt passen binnen het al eerder overeengekomen beleid hoeft de werkgever niet opnieuw om instemming te vragen. Toch is het verstandig de preventie van coronabesmetting in een overleg (vergadering) met de werkgever te agenderen. De preventieve maatregelen grijpen vaak diep in op de organisatie en bedrijfsvoering van de organisatie. 

▪       Als vertegenwoordiger van het personeel speelt de OR een belangrijke rol en kan ook gebruik maken van het initiatiefrecht (artikel 23.3 WOR). Als OR is het verstandig bij de achterban te inventariseren hoe zij omgaan met de corona-ontwikkelingen en vervolgens met de bestuurder te overleggen wat gepaste maatregelen zijn. Is alle communicatie over het corona-beleid duidelijk? Weten de werknemers wat de bestuurder van hen verwacht? Bij dit hele traject kan de OR zowel de bestuurder als de achterban ondersteunen.

Wet Kinderopvang 
Kinderopvangorganisaties zijn in verband met het coronavirus in de eerste instantie alleen open voor noodopvang. Tijdens deze unieke periode geldt het adviesrecht van de oudercommissie nog steeds, maar wat kun je nu als OC eigenlijk doen?

Tot slot: Samenwerking!
Voor alle geledingen is samenwerking van belang. Zowel binnen je eigen geleding als met de directie of bestuurder. Voor de bestuurder geldt dat deze tijd een keerpunt of versterking kan betekenen in de verstandhouding met jouw medezeggenschapsorgaan(en). In ieder geval kunnen bestuurders, medewerkers en ouders deze tijd met beide handen aangrijpen om de medezeggenschap een goede en waardvolle invulling te geven. Tenslotte doe je medezeggenschap SAMEN. Ik denk dat dit een positief gevolg kan zijn van deze bijzonder tijd.

Wat denk jij?

Voor meer informatie verwijs ik je naar de volgende websites:
Ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap
Boink,
Algemene Vereniging van Schoolleiders, 
PO-raad

CONTACT
Neem contact met mij op om de mogelijkheden te bespreken!

Advies, training & begeleiding integrale medezeggenschap

  • Maasstraat 29
  • 3134 EM Vlaardingen

www.focuzright.nl

  • KvK: 76393356
  • BTW: NL003080152B44
  • IBAN: NL12INGB0009591067